اقتصاد خرد چیست؟

اقتصاد خرد یکی از زیر مجموعه های اصلی علم اقتصاد است. البته می توان آن را پایه و اساس علم اقتصاد نیز معرفی کرد. بنابراین کسب اطلاعات مفید در خصوص این موضوع از اهمیت بسیاری برخوردار است. این نوع اقتصاد مسائل مهمی مانند وضعیت بازار، کسب و کار ها، تابع عرضه و تقاضا و رفتار مصرف کننده را در بر می گیرد. به عبارت ساده تر این نوع اقتصاد مسائل اقتصادی را در سطح بنگاه های اقتصادی و خرد مورد بررسی قرار می دهد. نکته حائز اهمیت در خصوص این بخش از علم اقتصاد آن است که کاری با مسائل کلان اقتصادی ندارد و درباره آن ها اظهار نظر نمی کند.

اقتصاد خرد در اصطلاح لاتین آن را Microeconomics می نامند. این بخش از اقتصاد به تصمیمات اتخاذ شده از طرف شرکت های فردی و مصرف کنندگان و موارد تاثیر گذار بر این تصمیمات می پردازد. همچنین تاثیر این تصمیمات بر سایر موارد مربوطه را مورد بررسی قرار می دهد. این نوع اقتصاد موارد مربوطه را سطح میکرو و فردی بررسی می کند و در رابطه با تصمیمات تولید کننده و مصرف کننده مطالعه و تحقیق می نماید. دلیل پرداختن این علم از اقتصاد به این مسائل محدود بودن پول و زمان در دسترس افراد است.

مزایای مطالعه این نوع اقتصاد

با اندکی تامل و مطالعه در اقتصاد خرد می توان به نحوه تاثیر گذاری تصمیمات و رفتارهای افراد عرضه خدمات، تقاضای کالاها و قیمت‌های پرداختی به وسیله مصرف کننده ها پی برد. در حقیقت این قیمت‌ها هستند که میزان کالاهای مورد تقاضای مصرف کنندگان و مقدار کالاهای عرضه شده به وسیله شرکت‌ها را تعیین می‌ نمایند. علاوه بر آن این نوع اقتصاد به مطالعه و بررسی در خصوص چگونگی اتخاذ تصمیم‌ خانواده‌ها درباره خرید کالاها و همچنین میزان پس انداز ان ها می پردازد.

پیش‌ نیاز یادگیری اقتصاد خرد چیست؟

پیش نیاز و پیش شرط یادگیری اقتصاد خرد آشنایی و تسلط کافی بر علوم ریاضی و اقتصاد است. به این معنی که افراد متقاضی یادگیری این علم باید تا حدودی با مباحث جبر، بهینه سازی و احتمال در ریاضی آشنایی داشته باشند. همچنین تا حدی از کلیات اقتصاد سر در بیاورند.

مهم ترین اهداف اقتصاد خرد 

اقتصاد خرد اهداف متعدد و مهمی را دنبال می کند. مهم ترین هدف این اقتصاد بررسی وضعیت بازار و ایجاد رابطه ای نسبی پولی، میان کالاها و خدمات است. هدف دیگر این اقتصاد بررسی موارد است که بازار در رابطه با آن ها نمی تواند به نتیجه ای مناسب دست پیدا کند. در نتیجه اقتصاد مزبور به بیان تئوری هایی برای داشتن یک بازار رقابتی می پردازد. این موارد را در اصطلاح شکست بازار می نامند.

کاربرد اقتصاد خرد

اقتصاد خرد شرایط بازار را به خوبی آنالیز می کند. در نتیجه در تعیین انتظار افراد از بازار مورد استفاده قرار می گیرد. مثلا اگر قیمت یک کالای خاص در بازار بالا برود، تمایل مصرف کنندگان به خرید آن کالا کاهش پیدا می کند. همچنین در صورتی که کارخانه تولید کننده یک کالا دچار آتش سوزی و یا مشکلاتی از این دست بشود، قیمت کالای تولید شده توسط همان کارخانه بالا می رود.

حال با کمک این نوع اقتصاد می توان به این نتیجه رسید که اگر فروش محصول خاصی کاهش پیدا کند، ممکن است ارزش سهام تولید کنندگان آن کالا نیز کاهش یابد. چنین نتایجی الگویی مناسب برای دولت، سرمایه گذاران و حتی مردم عادی خواهد بود. بر اساس این الگو افراد می توانند به تولید محصول و فروش آن و یا مبادله هوشمندانه آن دست بزنند.

موضوعات و موارد رایج در اقتصاد مربوط به خرد کدامند؟

موضوعات بسیاری در اقتصاد خرد رایج است. در واقع ساختار این نوع اقتصاد از بخش های مختلفی تشکیل شده که برخی از مهم ترین آن ها شامل موارد ذیل می باشند.

• ساختار انواع بازارها
• بهینه‌ سازی سود
• رفتار مصرف‌ کننده
• رفتار تولید کننده
• عرضه و تقاضا
• نظریه بازی‌ ها
• کشش
• بهینه‌ سازی مطلوبیت
• هزینه فرصت
• نظریه بازی‌ ها
• هزینه تولید

منظور از عرضه و تقاضا در این نوع اقتصاد چیست؟

در این رابطه باید گفت که عرضه و تقاضا در اقتصاد خرد نوعی مدل اقتصادی است. همچنین تعیین کننده قیمت در بازاری کاملاً رقابتی به شمار می آید. علاوه بر آن در بازار رقابتی، قیمت تعیین شده، قیمتی است که در آن میزان تقاضای مصرف کنندگان با میزان عرضه محصولات و خدمات توسط تولید کنندگان برابری می کند. البته قیمت رقابتی زمانی خواهد بود که واحد قیمت برای کالایی معین شده باشد. همچنین پیامد مثبت و کنترل قیمت یا مالیات به ازای واحد وجود نداشته باشد. باید یادآور شد که این قیمت سبب ایجاد تعادل اقتصادی ثابت در بازار می شود.

لازم به ذکر است که در اقتصاد خرد، مهم ترین ویژگی های کالاهای تولید و مبادله شده شامل قیمت‌ها و مقدار تولید کالاها می باشند. در نظریه عرضه و تقاضا نحوه تنظیم میزان تولید کالاها و مقدار مصرف آنها و میزان قیمت‌ها شرح داده می شود. همچنین بر اساس این نوع اقتصاد، قیمت و مقدار تولید در بازار رقابت کامل، به وسیله قانون عرضه و تقاضا تعیین می‌ شود. علاوه بر آن در بازار رقابت کامل، نه مصرف کننده و نه تولید کننده قادر به قیمت گذاری کالا نخواهند بود. دلیل این امر هم وجود تعداد بالای خریداران و فروشندگان در بازار است.

ساختار بازارها در اقتصاد خرد

در اقتصاد خرد دو نوع بازار بسیار مهم وجود دارند که شامل بازار رقابت کامل و بازار انحصار کامل می باشند. البته بازارهای دیگری وجود دارند که با تغییرات کمی در چارچوب این دو بازار تعریف می شوند. این بازارها عبارتند از:

• بازار انحصار مصرف‌ کنندگان
• بازار رقابت کامل
• بازار انحصار کامل
• بازار رقابت چند جانبه
• بازار انحصاری
• بازار رقابت انحصاری

تفاوت‌ های اصلی میان اقتصاد خرد و اقتصاد کلان

برخی از اصلی ترین تفاوت های میان اقتصاد خرد و اقتصاد کلان شامل موارد ذیل می باشند.

• تمرکز اقتصاد کلان بر داده‌های تجربی بوده و آن ها را در قالب خود بررسی و ارائه می دهد. با این حال اقتصاد خرد بیشتر بر نظریه تمرکز دارد.
• این نوع اقتصاد بر پایه تعادل در بازار‌ می باشد، اما در اقتصاد کلان احتمال رونق و یا رکود بازار وجود دارد. همچنین در اقتصاد کلان، اقتصاد و بازار برای مدت طولانی‌تری در حالت عدم تعادل قرار می گیرد.
• اقتصاد خرد در برابر اقتصاد کلان بخش اندکی از اقتصاد در برابر کل اقتصاد است.
• در رابطه با اصول اولیه اقتصاد کلان، اختلافات چندان واضحی وجود ندارد اما در اقتصاد مربوط به خرد اختلافات واضح و متفاوتی وجود دارد مانند مکتب کینزین‌ها، مکتب پولیون، مکتب اتریش و سیکل تجاری حقیقی.

شباهت‌ های میان اقتصاد کلان و اقتصاد مربوط به خرد

در کنار تفاوت هایی که میان اقتصاد خرد و کلان وجود دارند این دو اقتصاد دارای شباهت هایی نیز هستند. برخی از این شباهت ها شامل موارد ذیل می باشند.

• در اقتصاد کلان از اصول و پایه های مربوط به اقتصاد تحت عنوان خرد استفاده شده است.
• هر دو اقتصاد بر همدیگر تاثیر گذار هستند.
• اقتصاد مربوط به خرد متغیر اقتصاد کلان است.
• در مدل های رفتاری خانوارها اقتصاد کلان نیز همانند اقتصاد مربوط به خرد تاثیر گذار است.

کشش چیست؟

یکی از مسائل مهمی که در اقتصاد خرد مطرح می شود بحث کشش است. در علم اقتصاد کشش را تحت عنوان حساسیت معنی کرده اند. به این معنی که برای هر کالایی در اقتصاد یک حساسیت یا همان کشش ایجاد می شود. به عنوان مثال اگر کشش برای یک محصول صفر باشد با ایجاد تغییر در قیمت همان محصول، میزان تقاضا برای تهیه و خرید آن دچار تغییر نخواهد شد. همچنین در صورتی که کشش قیمتی محصولی بیشتر از یک باشد با افزایش یافتن قیمت یک درصدی آن، تقاضا برای خرید آن کالا بیشتر از یک درصد کاهش پیدا می کند.

مطلوبیت نهایی چیست؟

مطلوبیت نهایی یکی دیگر از مباحث و مسائل مطرح شده در علم اقتصاد خُرد است. مفهوم مطلوبیت نهایی شامل میزان رضایت مصرف کننده کالا و خدمات از مصرف آخرین کالا و خدمات می باشد.

جمع بندی

اقتصاد خرد به بررسی مسائل بسیار مهمی مانند قیمت تعادلی، بازار، مطلوبیت، کشش و سایر بحث‌های مهم علم اقتصاد می پردازد. در حقیقت این اقتصاد بیشتر بر چگونگی رفتار اقتصادی بنگاه های اقتصادی و رفتار افراد در بازار تمرکز دارد. لازم به ذکر است که موضوعات مهمی مانند تورم، بهره، تولید ناخالص که مسائل مهمی از علم افتصاد هستند در این نوع از اقتصاد تعریف نمی شوند. بلکه آن را در اقتصاد کلان به صورت جامع و کامل مورد بررسی قرار می دهند.