در مورد انتقال میراث و حقوق پس از مرگ سرپرستان خانواده، مسائل و شرایط مختلفی مطرح شدهاند که نیازمند بررسی قانونی و حقوقی هستند. پس از مرگ مادر خانواده، تقسیم ارث و حقوق و همچنین وضعیت مهریه و سایر حقوق مالی مسائلی پیچیده هستند. مساله انتقال حقوق مادر پس از فوت به بازماندگان و میزان سهم آن ها، در دو صورت و دو قانون وضعشده پیگیری میشود. بنابراین یکی از مسائل مهم پس از مرگ مادر، شرایط انتقال حقوق و میراث به سایر افراد خانواده است که باید به آن توجه داشت. در این مطلب تکلیف حقوق مادر خانواده پس از مرگ را بررسی می کنیم و با شرایط تعلق گرفتن حقوق مادر به دختر آشنا می شویم.
در صورت فوت مادر خانواده، افراد پس از مدتی با مسائل مالی و تکلیف انتقال میراث و سرمایه مادر مواجه می شوند. بنابراین تعیین تکلیف حقوق مادر و شرایط دریافت مستمری، زمانی مطرح می شود که مادر تحت پوشش قانون تامین اجتماعی باشد و یا در زمان حیات، به عنوان کارمند مشمول قانون استخدام کشوری، اشتغال داشتهباشد. همچنین در شرایط تعلق گرفتن حقوق مادر به دختر یا سایر اعضای خانواده، در صورت مرگ پس از بازنشستگی و پیش از بازنشستگی تفاوتی ایجاد نخواهد شد. سوالی که مطرح است این می باشد که آیا تمام افرادی که مطابق با درجات میراث، در قبال میراث مادر پس از فوت، حق بهره مندی داشته باشند، می توانند حقوق مادر را دریافت کنند؟ با توجه به نوع اشتغال مادر میتوان به این سوال پاسخ داد.
به طور کلی برای تعیین شرایط تعلق گرفتن حقوق مادر به افرادی که شرایط دریافت مستمری دارند، دو فرض و سناریوی کلی وجود دارد. در فرض اول که مادر تحت پوشش قوانین تامین اجتماعی بوده است و در فرض دوم، در زمان حیات به عنوان کارمند، مشمول قانون استخدام کشوری بوده باشد. در ادامه شرایط انتقال حقوق مادر در این دو حالت را بررسی می کنیم.
طبق قوانین تامین اجتماعی در موقعیت های گوناگون، شرایط مختلفی مطرح می شود. با توجه به جنسیت بیمه گزار، قوانین تامین اجتماعی تفکیک می شود. در این قانون، شرایط بهره مندی از بیمه و مستمری مادر فوتشده نسبت به پدر فوتشده، توسط افرادی که در قبال حقوق آن ها حق استفاده دارند، کمی متفاوت است. به طور کلی مطابق با ماده 82 قانون تامین اجتماعی، حقوق مادر تحت پوشش قانون این بیمه، به افراد زیر می رسد:
شرایط دریافت حقوق و مستمری مادر فوتشده، تحت پوشش قانون استخدام کشوری، با شرایط بیمه تامین اجتماعی متفاوت است. همچنین افرادی که حق بهره مندی از حقوق مادر بعد از مرگ را دارند نیز طبق قانون استخدام کشوری، کمی تفاوت دارند. بر اساس ماده 86 قانون استخدام کشوری، افراد زیر به اولویت حق بهره مندی از حقوق مادر فوتشده را دارند:
مقدار و میزان قابل انتقال حقوق مادر، مسالهای دیگر در تعیین مسائل مالی پس از فوت است. سهم بازماندگان از حقوق مادر فوتشده نیز مانند افرادی که حق بهرهمندی دارند، تعیین میشود. لازم به ذکر است که قانون تامین اجتماعی در مورد سهم بازماندگان، نسبت به قانون استخدام کشوری متفاوت است و احکام متفاوتی دارد. در مورد مساله مقدار سهم بازماندگان پس از فوت مادر نیز دو فرض و سناریو وجود دارد. در ادامه سهم بازماندگان را طبق قانون تامین اجتماعی و قانون استخدام کشوری بررسی می کنیم.
در ماده 83 قانون تامین اجتماعی، سهم بازماندگان، یعنی شوهر دائمی، فرزندان و پدر و مادر، پیش یا پس از سن بازنشستگی، مشخص شده است. طبق این ماده از قانون تامین اجتماعی، سهم شوهر، 50 درصد، سهم فرزندان 25 درصد و سهم والدین متوفی نیز 25 درصد می باشد. در صورتی که فرزندان علاوه بر مادر، پدر خود را نیز از دست داشته باشند، سهم فرزندان به 50 درصد تغییر می کند. به طور کلی در صورت مرگ یکی از بازماندگان، سهم او میان سایر بازماندگان تقسیم خواهد شد.
نحوه تعیین میزان سهم بازماندگان طبق قانون استخدام کشوری، بسیار ساده و سرراست است. مطابق با ماده 87 این قانون، مستمری مادر فوتشده، به تساوی میان تمام بازماندگان تقسیم می شود. البته، قانون استخدام کشوری در این مورد، یک تفاوت دیگر نسبت به قانون تامین اجتماعی دارد. در صورت فوت یکی از بازماندگان یا باطل شدن حق بهره مندی، سهم او از حقوق مادر، بین سایر بازماندگان تقسیم نمیشود. بلکه توسط صندوق بازنشستگی کشوری ضبط می شود.
در قوانین ایران، پسر مجرد در بعضی شرایط خاص می تواند از حقوق یا مستمری مادر فوت شده بهره مند شود، به ویژه اگر تحت پوشش قانون تامین اجتماعی یا قانون استخدام کشوری قرار داشته باشد. در ادامه شرایط لازم برای دریافت این حقوق توضیح داده می شود.
مانند سایر مراحل و بخش های مساله تقسیم شدن حقوق مادر فوتشده بین بازماندگان، برای اقدام به دریافت نهایی حقوق نیز باید به قوانین تامین اجتماعی و استخدام کشوری توجه کنید. پس قانون حمایت خانواده، شرایط دریافت حقوق مادر توسط شوهر و فرزندان دچار تغییراتی شده است. با در نظر گرفتن ماده 81 و 82 قانون تامین اجتماعی و مادههای 82، 83 و 86 قانون استخدام کشوری و همچنین ماده 48 قانون حمایت خانواده، در ادامه شرایط تعلق گرفتن حقوق مادر به دختر و سایر بازماندگان را بررسی میکنیم.
برای پیگیری شرایط دریافت حقوق مادر فوتشده توسط شوهر، باید شوهر تحت تکفل همسر خود بوده باشد، مستمری سازمان را دریافت نکند و بیش از 60 سال داشته باشد. همچنین در صورت ازکارافتادگی شوهر، با تایید کمیسیون پزشکی، حقوق همسر فوتشده به او تعلق میگیرد. در مورد شرایط تعلق گرفتن حقوق مادر به دختر و پسر، فرزندان دختر در هر سن، در صورت مجرد بودن و شاغل نبودن از مستمری مادر بهرهمند میشوند و فرزندان پسر، تا سن 20 سالگی و یا در صورت اشتغال به تحصیل در دانشگاه یا ازکارافتاده بودن، حق دریافت مستمری مادر فوتشده را خواهند داشت.
طبق قانون استخدام کشوری، شوهر متوفی تنها در صورتی از مستمری همسر فوتشده خود بهرهمند میشود که تحت کفالت همسر بوده باشد و ازکارافتاده باشد. برای بهرهمندی فرزندان نیز پس از تصویب قانون حمایت خانواده، فرزند دختر، تا هر سنی، در صورت مجرد بودن و شاغل نبودن، از مستمری مادر برخوردار میشود و فرزند پسر، تا سن 20 سالگی و پس از این سن، در صورت تحصیل در دانشگاه یا ازکارافتادگی، حق دریافت حقوق مادر را دارد.
تحت پوشش قانون تامین اجتماعی
تحت پوشش قانون استخدام کشوری
در صورت فوت مادر، دختر مطلقه و فاقد همسر و شغل می تواند حقوق مستمری مادر فوت شده را دریافت کند، مشروط بر اینکه شرایط لازم را داشته باشد. از جمله شروط اصلی، عدم اشتغال و تنهایی بودن (یا مجرد بودن) است، که طبق قانون برای دریافت مستمری مورد نیاز است. در صورت نیاز، دختر می تواند با ارائه مدارک لازم نظیر گواهی فوت مادر، شناسنامه، عقدنامه و دیگر مدارک، درخواست خود را در سازمان تامین اجتماعی یا صندوق مربوط ثبت کند. سهم او در مستمری، 25 درصد است.
قانون جدید مربوط به مستمری بگیران دختر، به منظور حذف محدودیت سنی، از زمان تصویب و ابلاغ آن در مراجع ذی ربط به طور کامل اجرایی شدهاست. این قانون تصریح می کند که دخترانی که از حقوق پدر فوتشده بهره مند می شوند، می توانند بدون محدودیت سنی، تنها در صورت نداشتنِ همسر و شغل، از مستمری بهره مند گردند. بنابراین، شرط های قبلی مبنی بر محدودیت سنی کنار گذاشتهشده و معیار اصلی برای قطع یا برقراری مستمری، وجود همسر یا شغل است.
یکی از مسائل مهمی که پس از مرگ مادر، اعضای خانواده با آن مواجه میشوند، تعیین تکلیف حقوق و میراث مالی مادر است. شرایط تعلق گرفتن حقوق مادر فوتشده به اعضای خانواده، با توجه به قانون تامین اجتماعی و استخدام کشوری متغیر است. بهطور کلی افرادی که در دریافت مستمری مادر فوتشده در اولولیت قرار دارند، شوهر دائمی، فرزندان و پدر و مادر متوفی هستند. میزان سهم این افراد نیز با توجه به قوانین تامین اجتماعی و استخدام کشوری مشخص شدهاست. جت اطلاع از شرایط دریافت دختر از حقوق پدر فوت شده کلیک کنید.
محاسبات مالی در بسیاری از موقعیت های قضایی، اداری و بانکی کاربرد دارد. شما می توانید با یادگیری اصول حسابداری مالی، با آگاهی بیشتری در جامعه حضور داشته باشید و به فعالیت بپردازید. بنابراین همین الان می توانید با مراجعه به سایت موسسه حسابداری تدبیر، از شرایط دوره های آموزش حسابداری آگاه شوید و برای ثبت نام اقدام کنید.
برای آگاهی از اخبار روز حسابداری به ما بپیوندید
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
72 دیدگاهاینجانب پانزده سال سابقه بیمه تامین اجتماعی دارم و ۳۴سالم هست میخواستم بدونم اگر فوت کنم یک دختر یک و نیم ساله دارم بیمه من( مستمری) به ایشون تعلق
میگیره ؟؟؟یا باید به سن خاصی برسه؟ به ایشون تعلق میگیره یا به شوهرم تعلق میگیره؟؟؟
آیا دختر مجرد و بدون درآمد میتونه بعد از فوت والدین خود که یکی بازنشسته فرهنگی (کشوری) و دیگری تامین اجتماعی بوده ،حقوق هر دو را دریافت کند؟و اینکه برای دریافت حقوق مادر ،قبل فوت ،مادر لازمه به سازمانی برای درخواست انتقال مراجعه کند؟
میتونه اقدام به دریافت مستمری مادرم بکنه یانه
مادر من ۴ ساله فوت شده وکارمند آموزش پرورش بود من در حال جدا شدن هستم آیا حقوقش به من تعلق میگیره ؟خواهر برادرم هم ازدواج کردن وپدر نداریم ..چند درصد حقوقش به من تعلق میگیره
احتمالا کل مستمری به شما تعلق بگیره
آیا هر دو حقوق هم پدر و هم مادر بعد فوت به خانم تعلق میگیرد
خیر، طبق مقررات بازنشستگی آموزش و پرورش (صندوق بازنشستگی کشوری)، دریافت همزمان حقوق بازماندگان از هر دو والد مجاز نیست.
اگر هر دو والد فوت کرده باشن، بازمانده (دختر مجرد یا مطلقه) فقط میتونه یکی از حقوقها رو انتخاب کنه حقوق بالاتر پرداخت میشه.
برای بررسی دقیق، بهتره به صندوق بازنشستگی کشوری مراجعه کنید تا وضعیت پرونده بررسی بشه.