ازکارافتادگی یکی از مهم‌ترین حمایت‌های سازمان تأمین اجتماعی برای بیمه‌شدگان محسوب می‌شود. بسیاری از افراد به دلیل بیماری‌های جسمی یا روانی، توانایی ادامه اشتغال خود را از دست می‌دهند، اما به دلیل ناآگاهی از قوانین و لیست بیماریهای ازکارافتادگی تامین اجتماعی، موفق به دریافت مستمری قانونی نمی‌شوند.
در این مقاله تلاش کرده‌ایم به‌صورت جامع و کاربردی تمام آنچه باید درباره ازکارافتادگی بدانید را بررسی کنیم.

تعریف ازکارافتادگی در قانون تامین اجتماعی

بر اساس قانون تأمین اجتماعی، ازکارافتادگی زمانی مطرح می‌شود که بیمه‌شده در اثر بیماری یا حادثه غیرناشی از کار، قدرت کار خود را به‌طور کامل یا نسبی از دست بدهد.
نکته مهم این است که تشخیص نهایی ازکارافتادگی صرفا بر عهده کمیسیون پزشکی تأمین اجتماعی است و نظر پزشک شخصی یا بیمارستان به‌تنهایی ملاک نیست.

درباره بیماری های منجر به بازنشستگی تامین اجتماعی در این مقاله بخوانید.

انواع ازکارافتادگی از نظر تأمین اجتماعی

ازکارافتادگی کلی

در صورتی که کاهش قدرت کار فرد ۶۶ درصد یا بیشتر باشد، ازکارافتادگی کلی محسوب می‌شود.
در این حالت:

• مستمری ماهانه کامل پرداخت می‌شود

• فرد از انجام هرگونه شغل مؤثر ناتوان تشخیص داده می‌شود

ازکارافتادگی جزئی

اگر کاهش توان کاری بین ۳۳ تا ۶۶ درصد باشد:

• فرد مستمری جزئی دریافت می‌کند

• میزان مستمری متناسب با درصد ناتوانی محاسبه می‌شود

غرامت نقص مقطوع

در صورتی که کاهش توان کاری کمتر از ۳۳ درصد باشد:

• مستمری ماهانه تعلق نمی‌گیرد

• مبلغی به‌صورت یک‌جا پرداخت می‌شود

لیست بیماریهای ازکارافتادگی تامین اجتماعی

بیماری‌های قلبی و عروقی

بیماری‌های قلبی در صورتی که پیشرفته و ناتوان‌کننده باشند، می‌توانند منجر به ازکارافتادگی کلی یا جزئی شوند:

• نارسایی قلبی پیشرفته (HF)

• سکته قلبی همراه با عوارض دائمی

• اختلالات شدید دریچه‌ای

• کاردیومیوپاتی

• آریتمی‌های خطرناک و مقاوم به درمان

میزان تحمل فعالیت بدنی نقش مهمی در تصمیم کمیسیون پزشکی دارد.

بیماری‌های مغز و اعصاب

این گروه از بیماری‌ها بیشترین درصد ازکارافتادگی را به خود اختصاص می‌دهند:

• سکته مغزی با فلج یا اختلال تکلم

• ام‌اس پیشرفته

• پارکینسون شدید

• صرع مقاوم به درمان

• آسیب نخاعی

• فلج اندام‌ها یا ضعف شدید حرکتی

بیماری‌های روانی و اعصاب

بیماری‌های روانی تنها در صورتی منجر به ازکارافتادگی می‌شوند که مزمن، شدید و مستند باشند:

• اسکیزوفرنی مزمن

• اختلال دوقطبی شدید

• افسردگی اساسی مقاوم به درمان

• اختلالات شدید اضطرابی همراه با ناتوانی شغلی

ارائه پرونده روان‌پزشکی طولانی‌مدت و گزارش بستری اهمیت بالایی دارد.

بیماری‌های اسکلتی و عضلانی

• آرتروز شدید مفاصل بزرگ

• تخریب پیشرفته ستون فقرات

• دیسک‌های شدید چندسطحی

• قطع عضو

• محدودیت شدید دامنه حرکتی

این بیماری‌ها به‌ویژه برای مشاغل فیزیکی، احتمال ازکارافتادگی بیشتری دارند.

بیماری‌های ریوی و تنفسی

• COPD پیشرفته

• نارسایی مزمن تنفسی

• فیبروز ریوی

• آسم شدید غیرقابل‌کنترل

• وابستگی دائم به اکسیژن

بیماری‌های کلیوی، کبدی و گوارشی

• نارسایی کلیه نیازمند دیالیز

• پیوند کلیه با عوارض

• سیروز کبدی پیشرفته

• نارسایی کبد

• بیماری‌های التهابی شدید روده

سرطان‌ها و بیماری‌های خونی

• سرطان‌های پیشرفته

• لوسمی و لنفوم

• کم‌خونی‌های شدید مزمن

• بیماری‌های خونی نادر و ناتوان‌کننده

بیماری‌های بینایی و شنوایی

• نابینایی کامل یا کاهش شدید بینایی دو چشم

• ناشنوایی کامل دوطرفه

• اختلالات شدید غیرقابل درمان بینایی

نحوه تعیین درصد ازکارافتادگی

درصد ازکارافتادگی بر اساس عوامل زیر تعیین می‌شود:

• شدت بیماری

• میزان پیشرفت

• تأثیر بیماری بر شغل قبلی

• سن و شرایط جسمی فرد

• نظر کمیسیون پزشکی بدوی و تجدیدنظر

مدارک لازم برای تشکیل پرونده ازکارافتادگی

• مدارک کامل پزشکی

• آزمایش‌ها و MRI، CT Scan

• گزارش پزشک متخصص

• سوابق بستری

• دفترچه بیمه و سابقه پرداخت حق بیمه

نکات مهم برای افزایش شانس تأیید ازکارافتادگی

• مدارک پزشکی باید کامل، مستند و به‌روز باشند

• گزارش پزشک متخصص اهمیت زیادی دارد

• امکان اعتراض به رأی کمیسیون وجود دارد

• پیگیری مستمر نقش کلیدی دارد

سخن پایانی

شناخت دقیق لیست بیماریهای ازکارافتادگی تامین اجتماعی، آگاهی از قوانین و داشتن مدارک کامل، مهم‌ترین عوامل موفقیت در دریافت مستمری هستند. اگرچه تشخیص نهایی با کمیسیون پزشکی است، اما آگاهی و پیگیری آگاهانه می‌تواند مسیر را بسیار هموارتر کند.

سؤالات متداول لیست بیماریهای ازکارافتادگی تامین اجتماعی

1.آیا هر بیماری منجر به ازکارافتادگی می‌شود؟

خیر، تنها بیماری‌هایی که باعث کاهش واقعی توان کاری شوند و توسط کمیسیون پزشکی تأیید گردند، مشمول ازکارافتادگی هستند.

2.حداقل سابقه بیمه برای ازکارافتادگی چقدر است؟

در اغلب موارد، داشتن حداقل یک سال سابقه بیمه که ۹۰ روز آن در سال قبل از بیماری باشد، الزامی است.

3.آیا بیماری‌های روانی هم ازکارافتادگی دارند؟

بله، اما فقط در صورت شدت بالا، مزمن بودن و داشتن مدارک معتبر روان‌پزشکی.

4.اگر کمیسیون پزشکی رأی منفی بدهد، چه باید کرد؟

امکان اعتراض و ارجاع به کمیسیون تجدیدنظر وجود دارد.

5.آیا شغل فرد در رأی کمیسیون تأثیر دارد؟

بله، نوع شغل (کارگری، اداری، فیزیکی یا فکری) تأثیر مستقیمی در تشخیص ازکارافتادگی دارد.

6.مستمری ازکارافتادگی تا چه زمانی پرداخت می‌شود؟

در صورت تأیید ازکارافتادگی کلی، مستمری تا پایان عمر پرداخت می‌شود مگر در موارد خاص بررسی مجدد.