بازنشستگی زنان، به عنوان مرحلهای مهم در زندگی حرفهای و اجتماعی، نیازمند شرایط و مقررات خاصی است که متناسب با نیازهای آنها تدوین شده باشد. سازمان تامین اجتماعی، به عنوان یکی از بزرگترین نهادهای بیمهای کشور، با هدف حمایت از زنان شاغل، شرایط متنوعی را بر اساس سنوات پرداخت حق بیمه فراهم کرده است. این شرایط به زنان این امکان را میدهد که با توجه به میزان سابقه بیمهای و وضعیت جسمی و خانوادگی خود، زمان مناسبی را برای بازنشستگی انتخاب کرده و از مستمری بازنشستگی بهرهمند شوند.
بازنشستگی با توجه به سنوات پرداخت حق بیمه و سن قانونی، اهمیت بسیار زیادی برای زنان شاغل دارد. این امکان به زنان اجازه میدهد متناسب با وضعیت زندگی و سلامت جسمانی خود، بهترین زمان را برای پایان فعالیت حرفهایشان انتخاب کنند. داشتن انعطاف در انتخاب زمان بازنشستگی میتواند به بهبود کیفیت زندگی، کاهش استرسهای کاری و ارتقای سلامت روانی کمک کند. این مسئله به خصوص برای زنانی که مسئولیتهای خانوادگی و مراقبتی نیز دارند، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
بیمه زنان میتواند از طریق دو مسیر اصلی صورت گیرد:
هر کدام از این سیستمها دارای قوانین و مقررات خاص خود میباشند که در هنگام بازنشستگی باید مورد توجه قرار گیرد. در حال حاضر، قانون اختصاصی و جداگانهای که تنها به مسائل بازنشستگی زنان بپردازد تصویب نشده است و قوانین موجود مربوط به بیمههای تامین اجتماعی یا صندوقهای دولتی، ملاک عمل هستند. زنان متقاضی بازنشستگی باید با توجه به نوع بیمه و محل اشتغال خود، به قوانین مربوط مراجعه و شرایط خود را بررسی کنند.
به طور کلی، زنان میتوانند با شرایط مختلفی بازنشسته شوند، از جمله بازنشستگی با ۲۰ یا ۳۰ سال سابقه، داشتن شرایط سنی و سابقهکاری در مشاغل سخت و زیانآور که در ادامه هرکدام را به طور کامل شرح میدهیم:
یکی از شرایط ویژه در قانون بازنشستگی جدید، امکان بازنشستگی زنان کارگر مشمول قانون کار در سن ۴۲ سالگی با ۲۰ سال سابقه بیمه است. این مستمری طبق ۲۰ روز حقوق محاسبه میشود و مشمول ماده ۱۱۱ قانون تامین اجتماعی (حداقل حقوق کارگر عادی) نمیشود. این گزینه برای زنانی که در کارگاههای مشمول قانون کار فعالیت میکنند، فرصتی برای بازنشستگی پیش از موعد است. توجه داشته باشید که این قانون برای زنان مشاغل آزاد یا غیر مشمول قانون کار اعمال نمیشود.
زنان سرپرست خانوار در صورتیکه تحت پوشش نهادهایی مانند کمیته امداد باشند، تسهیلاتی مانند بیمه رایگان یا یارانهدار در قانون جدید بازنشستگی به آنها تعلق میگیرد. شرایط بازنشستگی این زنان مشابه سایر گروهها شامل ۵۵ سال سن و ۲۰ سال سابقه است، اما برخی طرحهای حمایتی امکان کاهش سن بازنشستگی یا پرداخت حق بیمه توسط دولت را برای آنها فراهم میکند. برای مثال، زنان سرپرست خانوار با ۱۵ سال سابقه بیمه میتوانند در ۵۵ سالگی با دریافت مستمری بازنشسته شوند. درباره شرایط بیمه زنان سرپرست خانوار بیشتر بخوانید.
بیمه زنان خانه دار یکی از گزینههای کمتر شناختهشده اما بسیار کاربردی در قانون تامین اجتماعی است. این نوع بیمه به زنان خانهدار امکان میدهد که با پرداخت حق بیمه بهصورت اختیاری، سابقۀ بیمه خود را تکمیل کنند و در نهایت از مستمری بازنشستگی بهرهمند شوند. شرایط بازنشستگی زنان خانهدار مشابه سایر بیمهشدگان است، اما آنها باید حداقل ۵۵ سال سن و ۲۰ سال سابقه داشته باشند که مستمری کامل دریافت کنند. در صورت داشتن سابقه کمتر از ۱۰ سال، امکان پرداخت مابهالتفاوت حق بیمه تا ۱۰ سال برای دریافت مستمری وجود دارد.
زنان شاغل در مشاغل آزاد که به صورت خویشفرما حق بیمه پرداخت میکنند، با رسیدن به ۵۵ سال سن و داشتن حداقل ۲۰ سال سابقه بیمه میتوانند برای بازنشستگی اقدام کنند. همچنین اگر ۳۰ سال سابقه داشته باشند، این سن به ۴۵ سال کاهش مییابد. برخلاف زنان کارگر، این گروه مشمول بازنشستگی در ۴۲ سالگی نیستند؛ زیرا تحت پوشش قانون کار قرار ندارند. با این حال، انعطافپذیری در انتخاب نرخ حق بیمه ۱۲، ۱۴ یا ۱۸ درصد به آنها امکان میدهد برنامهریزی مالی بهتری داشته باشند.
زنان شاغل در مشاغل سخت و زیانآور، مانند پرستاری، کار در معادن یا صنایع شیمیایی از شرایط ویژهای برخوردار هستند. این گروه میتوانند با ۲۰ سال سابقه متوالی یا ۲۵ سال سابقه متناوب بدون شرط سنی بازنشسته شوند. هر سال سابقه در این مشاغل ۱.۵ سال محاسبه میشود و امکان بازنشستگی زودهنگام را فراهم میکند.
زنان سرپرست خانوار که در مناطق روستایی یا عشایری زندگی میکنند و دارای بیش از سه فرزند هستند، میتوانند با داشتن حداقل ۲۰ سال سابقه بیمه و سن ۴۰ سال به بازنشستگی برسند. این گروه از زنان تحت پوشش بیمه رایگان صندوق روستاییان و عشایر قرار دارند و به همین دلیل امکان دارند نسبت به سایر زنان در سن پایینتری بازنشسته شوند.
بر اساس ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری، دستگاههای اجرایی میتوانند کارمندان زن را در شرایط زیر بازنشسته کنند:
زنانی که حداقل ۱۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند و سن آنها به ۵۵ سال رسیده باشد، میتوانند بازنشسته شوند. اگر سابقه پرداخت حق بیمه کمتر از ۱۰ سال باشد، میتوانند با پرداخت مابهالتفاوت به نرخ روز، این کمبود را جبران کنند.
براساس قانون، زنانی که ۱۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته و سن آنها ۵۵ سال باشد، میتوانند بازنشسته شده و مستمری ۱۵ روز حقوق دریافت کنند.
زنانی که ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته و سن آنها به ۴۲ سال رسیده باشد، میتوانند با پرداخت حق بیمه کامل، مستمری ۲۰ روز حقوق دریافت کنند. اگر سن بازنشسته به ۵۵ سال برسد، مستمری آنها نباید کمتر از حداقل حقوق کارگر عادی باشد.
زنانی که ۲۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته و سن آنها بین ۴۲ تا ۵۵ سال باشد، میتوانند بازنشسته شده و مستمری ۲۵ روز حقوق دریافت کنند. اگر این مدت در مشاغل سخت سپری شده باشد، شرایط ویژه شامل آنها خواهد شد.
مطابق ماده ۷۶ قانون بیمه تامین اجتماعی، زنان برای بهرهمندی از مستمری بازنشستگی باید حداقل ۱۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند و به سن ۵۵ سال تمام رسیده باشند. اما در مواردی که زنان حداقل ۳۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند، میتوانند از سن ۴۵ سال تقاضای بازنشستگی کنند. این استثنا برای زنانی که سنوات طولانیتری کار کردهاند، در نظر گرفته شده است تا بتوانند زودتر از موعد بازنشسته شوند. قوانین مربوط به سن جدید بازنشستگی را بخوانید.
اگر به عنوان یک زن قصد بازنشستگی پیش از موعد دارید اما سابقه بیمه کافی ندارید، روشهای قانونی مختلفی وجود دارد که میتواند به شما کمک کند سریعتر به حد نصاب سابقه برسید و مستمری بازنشستگی دریافت کنید. در ادامه، چند راهکار مهم برای افزایش سابقه بیمه و تسریع در بازنشستگی معرفی شده است:
اگر در دورهای شاغل نبودهاید یا بیمه شما رد نشده است، میتوانید با ثبت نام در بیمه اختیاری، سابقه بیمه خود را کامل کنید. نکات مهم درباره این نوع بیمه عبارتند از:
اگر به سن بازنشستگی رسیدهاید اما سابقه بیمه کافی ندارید، امکان خرید سالهای بدون بیمه به صورت قانونی برای شما فراهم است.
هزینه خرید سابقه=۳۰%* تعداد روزهای کسری * حقوق روزانه سال جاری
نکته مهم: پرداخت هزینه خرید سابقه به صورت نقدی یا اقساط نیز ممکن است.
اگر در گذشته شاغل بودهاید ولی بیمه برای شما رد نشده یا اطلاعات بیمه ناقص است، میتوانید با ثبت شکایت رسمی در سازمان تامین اجتماعی، سوابق بیمه خود را بازیابی کنید. برای پیشگیری از این مشکل، توصیه میشود به صورت منظم سوابق بیمه خود را از طریق سامانه مشاهده کنید تا در صورت عدم ثبت سوابق توسط کارفرما، سریع اقدام به پیگیری نمایید.
نکته: حقوق بازنشستگی بر اساس میانگین دستمزد دو سال آخر سابقه بیمه شما محاسبه میشود. اگر در این دو سال از بیمه بیکاری یا مرخصی استعلاجی استفاده کرده باشید، ممکن است میزان مستمری کمتر از انتظار باشد؛ بنابراین، بهتر است دو سال پایانی سوابق بیمه خود را با پرداخت کامل حق بیمه و حقوق بالاتر بگذرانید تا مستمری بهتری دریافت کنید.
حقوق بازنشستگی زنان براساس متوسط دستمزد آنها در دو سال آخر سابقه بیمه، ضرب در تعداد سنوات پرداخت حق بیمه و تقسیم بر ۳۰ محاسبه میشود.
فرمول محاسبه به شکل زیر است:
حقوق بازنشستگی = (متوسط دستمزد * تعداد سنوات پرداخت حق بیمه) ÷ ۳۰
برای مثال:
بازنشستگی زنان تحت پوشش تامین اجتماعی و صندوقهای بازنشستگی با توجه به سنوات پرداخت حق بیمه و سن قانونی متنوع است و امکان انتخاب زمان مناسب بازنشستگی با توجه به شرایط فردی فراهم شده است. آگاهی از این قوانین و شرایط کمک میکند تا زنان شاغل بتوانند با برنامهریزی صحیح، زمان بازنشستگی خود را به بهترین شکل مدیریت کنند و از حقوق و مزایای قانونی خود بهرهمند شوند.
حداقل سن ۵۵ سال و حداقل ۱۰ سال سابقه بیمه، ولی اگر ۳۰ سال سابقه داشته باشید، میتوانید از ۴۵ سالگی هم بازنشسته شوید.
بله، با بیمه اختیاری میتوانند سابقه بیمه را کامل کنند و با ۲۰ سال سابقه و ۵۵ سال سن بازنشسته شوند.
از طریق سامانه تامین اجتماعی میتوانید سابقه بیمه سالهای گذشته را خریداری کنید یا شکایت ثبت کنید تا سوابق ناقص اصلاح شود.
برای آگاهی از اخبار روز حسابداری به ما بپیوندید
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
0 دیدگاههنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!