حق ماموریت چیست؟

کارمندان و کارگران قشرهای زحمت کش جامعه هستند که مطابق با زحمات خود دستمزد, حق و حقوقی را دریافت می کنند. از جمله حقوقی که قانون کار برای آنان در نظر گرفته است حق ماموریت می باشد. بنا بر شرایط قانون کار به عنوان مزیت یا پاداش, حق ماموریت به فیش حقوقی اضافه می شود. در هر زمان که کارگران و کارمندان برای انجام برخی از وظایف کاری خود, خارج از محل خدمت به محل دیگری فرستاده می شوند. و یا مجبور به اقامت در آن محل شوند شامل حق ماموریت خواهند شد. در ادامه مطلب با حق ماموریت, نحوه محاسبه ی آن و…. آشنا خواهید شد.

برخی از سازمان ها و شرکت ها و بسیاری از نهادها برای انجام کارهای خود مانند بازدید, بررسی, آمورش, اقدام به احداث شعبه و بسیاری از امور دیگر افرادی را مطابق با قرارداد کاری و یا توافقی که بعدها میان کارفرما و کارگر انجام می گیرد, از محل کار خود به محل مربوطه اعزام می کنند.

در خصوص حق ماموریت , ماده ۴۶ قانون کار شرایطی تنظیم و تشریح کرده تا مطابق آن مبلغی در فیش حقوقی برای کارگران اضافه شود. محاسبه ی آن با استفاده از نرم افزارهای تخصصی انجام می شود.

شرایط نحوه محاسبه آن طبق قانون شامل موارد زیر است:

• هزینه رفت و آمد به محل اعزام‌شده بر عهده کارفرما می باشد.
•  در هنگام عقد قرارداد باید کارگر از این موضوع مطلع شود یا توافق میان طرفین صورت گیرد, در غیر این صورت فرد ملزم به انجام ماموریت نخواهد بود.
•  زمان انجام ماموریت باید میان دو طرف قرارداد به صورت توافقی مشخص گردد.
• کارمند یا کارگر در حال انجام ماموریت شامل مزیت حقوق و مستمری حادثه در صورتی که در حال انجام وظیفه باشد, خواهد شد.
• حق ماموریت باید با حقوق ثابت یا حقوق مبنای کارگران به یک اندازه باشد و کمتر از این میزان نباشد.

انواع حق ماموریت

حق ماموریت، به عنوان نوعی پاداش یا هزینه‌ ای است که به کارمندان به‌گونه ‌ای تعلق می‌ گیرد که برای انجام وظایف خود به مکانی خارج از محل کار خود اعزام می‌ شوند. این حق ماموریت بر اساس فاصله، مدت زمان و نوع ماموریت که کارمندان در آن درگیر هستند، طبقه ‌بندی می ‌شود. در زیر، خلاصه ‌ای از انواع حق ماموریت آورده شده است:

• حق ماموریت روزانه: این نوع ماموریت برای کارمندانی است که حداقل ۵۰ کیلومتر از محل کار خود دور می ‌شوند و یا شب را در مقصد اقامت دارند. در این شرایط، فوق ‌العاده ماموریت برای آن‌ ها تعیین می‌ شود و هزینه ‌های رفت و آمد بر عهده کارفرما است.
• حق ماموریت ساعتی: ماموریت ‌هایی که در ساعات روز اتفاق می‌ افتند و کارگران به دلیل نزدیکی کم به محل کار، حق ماموریت نمی‌ گیرند. تنها در صورتی که ماموریت در ساعات غیر کاری انجام شود، شامل پرداخت اضافه‌ کاری می‌ شود.
• حق ماموریت خارجی: این نوع ماموریت ‌ها به دلیل هزینه‌ هایی چون اقامت، خوراک، بلیط رفت و برگشت و عوارض خروج از کشور، هزینه ‌بر هستند و معمولا بر عهده کارفرما قرار می‌ گیرد.
• حق ماموریت شبانه‌ روزی: شامل هزینه‌ های رفت و آمد، اقامت، غذا و سایر هزینه‌ های مرتبط با ماموریت شبانه‌ روزی می ‌شود.
• حق ماموریت برای کارمندان دولت: پاداش ماموریت برای کارمندان دولت به گونه ‌ای محاسبه می ‌شود که اگر کارمند نیاز به توقف شبانه داشته باشد، برابر با یک ‌بیست ‌و پنجم حقوق وی محاسبه می ‌شود. اگر توقف شبانه نداشته باشد، فقط ۵۰٪ از این مقدار به او پرداخت می ‌شود. برخی استثنائات برای کارمندان سازمان را‌هداری و کارمندان آموزش وجود دارد.

شرایط و هزینه ‌های مرتبط با ماموریت

حق ماموریت مجموعه ‌ای از شرایط و ضوابط دارد که برای اعطای آن به کارگران و کارکنان باید رعایت شود. در زیر به تفصیل این شرایط و هزینه ‌های مرتبط با ماموریت پرداخته می‌ شود:

شرایط حق ماموریت

• حق ماموریت تنها در صورتی به کارگر تعلق می‌ گیرد که وی به موجب قرارداد یا موافقت بعدی به ماموریت اعزام شده باشد.
• قرارداد یا موافقت باید به صورت کتبی باشد و در آن محل، مدت زمان و سایر شرایط ماموریت مشخص شده باشد.
• حق ماموریت برای کارگر تنها در صورتی تعلق می ‌گیرد که ماموریت خارج از محل خدمت وی باشد. محل خدمت محلی است که کارگر در آن مشغول به کار است.

نوع حق ماموریت

• داخلی: ماموریت‌ هایی که در محدوده یک شهر یا استان انجام می‌ شوند.
• خارجی: ماموریت‌ هایی که خارج از کشور انجام می ‌شوند.

مدت زمان ماموریت

• روزانه: ماموریت‌هایی که مدت زمان آن کمتر از یک روز است.
• شبانه ‌روزی: ماموریت‌ هایی که مدت زمان آن بیش از یک روز است.

محل ماموریت

• ساده: ماموریت‌ هایی که نیاز به اقامت در محل ماموریت ندارند.
• مستقر: ماموریت ‌هایی که نیاز به اقامت در محل ماموریت دارند.

هزینه ‌ها در ماموریت

• هزینه ‌های ماموریت به طور کلی شامل موارد زیر است:
• هزینه ‌های حمل و نقل به محل ماموریت و برگرداندنِ کارگر.
• هزینه‌ های مربوط به اجاره اتاق و غذا در محل ماموریت.
• هزینه ‌های مربوط به تهیه غذا یا استفاده از خدمات رستوران در محل ماموریت.
• هزینه‌ های جانبی مانند هزینه‌ های تلفن، اینترنت و سایر هزینه‌ های مرتبط با انجام وظایف کاری در محل ماموریت.

این هزینه ‌ها باید بر اساس توافق میان کارفرما و کارگر تعیین شود. اگر در قرارداد یا موافقت‌ نامه به مشخصات هزینه ‌ها اشاره ‌ای نشده‌باشد، میزان آن بر اساس ضوابط و مقررات تعیین‌شده از سوی وزارت کار و امور اجتماعی محاسبه خواهد شد.

رعایت این شرایط و ضوابط برای اطمینان از پرداخت حقوق و مزایای مربوط به ماموریت ‌ها و جلوگیری از مشکلات قانونی الزامی است.

آیا در حق ماموریت شامل مالیات می شود؟

در صورتی که فرد برای انجام فعالیت مربوط به سازمان یا شرکت از محل خدمت خود ۵۰ کیلومتر دور شود. یا مجبور به اقامت برای انجام کار خود شود شامل کسر حق بیمه یا مالیت نخواهد بود. ولی باید حق فوق العاده ماموریت ثبت شود تا در هنگام بازرسی توسط بازرسان مالیاتی, ثابت گردد. اکنون شاید برای شما این سوال مطرح شده‌باشد.

حق ماموریت شامل چه مواردی ست؟

برای پاسخ به این سوال باید گفت هر خروجی از محل کار به منزله ماموریت نیست. حق ماموریت طبق تبصره ماده ۴۶ قانون کار, مشمول مواردی ست که نیرو برای انجام وظیفه کاری حداقل ۵۰ کلیومتر از محل کار دور شده‌باشد. و یا حداقل اجبار به اقامت شبانه شده‌باشد که در این صورت حق ماموریت به کارگر تلعق خواهد گرفت. در صورتی که نیروی کار بیش از ۵۰ کلیومتر دور نشده باشد ولی مجبور به افامت شود. و یا بلعکس بیش از ۵۰ کلیومتر دور شده‌باشد. اما اقامت شبانه نداشته باشد, حق ماموریت شامل فرد می شود.

نکته:

در صورت اعزام از محل خدمت با تعیین فاصله مشخص بیش از دو بار, کارفرما ناگزیر به پرداخت دو حق ماموریت نمی باشد.

ساعات کاری یا زمان ماموریت به چه صورت است؟

ساعت کاری هر دو یعنی زمان ماموریت و ساعت کاری در محل کار به یک صورت می باشد. و هیچ زمانی برای حداکثر زمان وجود ندارد و تنها با توافق طرفین و نظر کارفرما مشخص می شود. شرایط اضافه کاری شامل موارد زیر است:

• اگر ساعت کاری ماموریت بیش از ساعت کار نیرو شود, ساعات اضافه به عنوان اضافه کاری به حقوق کارگر اضافه می شود.
• انجام کار در شیفت شب به عنوان شبکاری محسوب می شود.
• کار کردن در روز جمعه به عنوان جمعه کاری به نیروی کار تعلق می گیرد.

مقررات ماموریت نصف روز یا کمتر

از دیگر موارد نحوه محاسبه حق ماموریت پرداختن به ساعات و موارد اضافه کاری ست. در قانون کار برای انجام کار در نصف روز و یا کمتر از یک روز شرایط و ظوابط خاصی وجود ندارد. بنا بر تبصره ماده ۴۶ قانون کار, اگر مدت کار فرد اعزام شده به ماموریت بیش از یک روز شود اما به دو روز نرسد, مدت زمان محسوب شده برای نیروی کار دو روز کامل می باشد.

نحوه محاسبه حق ماموریت

در بخش های قبلی تمامی مواردی که در محاسبه حق ماموریت محسوب می شوند را شرح داده‌ایم. با توجه به مطالب بالا حق ماموریت بیشتر با توافق بین کارفرما و کارگر مشخص می شود.  در قسمت های اجرایی و دولتی, سقف اعتبار مصوب قابل پرداخت دارای حداقل حق و حقوق و همچنین مزیت ها تا یک بیستم و نسبت به مازاد به یک پنجاه می باشد. اما این موضوع در صورتی ست که با عدم توقف شبانه تنها مبلغ پرداختی۵۰ درصد از این میزان خواهد بود.

کلیت نحوه محاسبه

1. توافق کارفرما و کارگر برای مشخص کردن مدت ماموریت و حق ماموریت از مهم ترین مسائل مربوط به این موضوع می باشد.
2. حق ماموریت نباید کمتر از حقوق ثابت کارگر و یا حداقل دستمزد روزانه آن کمتر باشد.
3. مواردی مانند اضافه کاری, شب کاری و جمعه کاری باید حتما لحاظ گردد.
4. پرداخت هزینه های رفت و آمد به عهده کارفرما بوده.

نکته:

اگر کارگر بر خلاف قرارداد خود از انجام ماموریت خودداری کند باید با او چه برخوردی شود؟ فرد به دلیل قصور در انجام وظیفه محول‌شده به وی و همچنین خودداری از انجام آن در صورت نداشتن دلایل قابل قبول کارفرما می تواند با نیروی کار مطابق با مقررات تبصره ماده 27 قانون کار رفتار نماید.

در بخش های خصوصی فوق العاده حق ماموریت چگونه محاسبه می شود؟

در بخش های خصوصی نرم افزار خاصی برای محاسبه وجود ندارد و از طریق فرمول زیر انجام خواهد شد.

سخن پایانی

نحوه محاسبه حق ماموریت بسته به موارد ذکر شده می باشد. همچنین در خصوص پرداخت هزینه های خوراک و اقامت در قانون کار شرایطی برای آن شرح داده‌نشده‌است. و باید برای پرداخت تمامی هزینه ها کارفرما با کارگر به توافق برسد. هزینه های سفر در این صورت باید فاکتور شده و به کارفرما تحویل داده شود.