ترس از اخراج شدن یکی از آن مواردی است که همیشه همراه کارگران است. زیرا کارفرما در بسیاری از موارد می تواند به راحتی عذر کارگر را بخواهد و او را اخراج کند. اما این به آن معنا نیست که هر دلیلی برای این کار قانونی و صحیح باشد. مهم بودن این موضوع موجب شد تا در این مقاله به بررسی قوانین اخراج کارگر توسط کارفرما بپردازیم.
به طور مثال اگر کارگر از وظایفی که برایش تعیین شده سر باز زند و یا به تعهدات خود در طول مدت قرار عمل نکند، کارفرما حق اخراج او را دارد. گاهی نیز کارفرما توانایی پرداخت حقوق و یا تامین هزینه ها را ندارد و در چنین مواقعی دست به اخراج کارگران می زند.
به طور کلی کارفرما تنها باید تحت قوانین و شرایط خاصی که قانون گذاران مشخص کرده اند، کارگر را اخراج کند. قوانین اخراج کارگر توسط کارفرما تا حدودی عدالت را بین دو طرف بر قرار کرده و اجازه ضایع شدن حق هیچ کدام را نمی دهد.
3 شرط مهم در ماده 27 قانون کار برای اخراج کارگر آمده است که به شرح زیر است:
با توجه به شرایط بالا کارفرما فقط در زمانی که کارگر در انجام وظایف خود کوتاهی کرده و یا به قوانین آیین نامه انضباط کار بی توجه بوده باشد، حق اخراج کارگر را دارد. در شرایط کلی می توان گفت اگر هر کدام از طرفین قرارداد کار، مفاد درون قرارداد را رعایت نکنند، توسط اداره کار حقوقی برای طرف مقابلشان در نظر گرفته می شود.
اگر کارفرما مفاد قرارداد مانند بیمه، حقوق و … را رعایت نکند، کارگر می تواند نزد اداره کار از او شکایت کند. همچنین اگر کارگر به وظایفی که برایش تعیین شده عمل نکند و یا سعی بر نقض قوانین داشته باشد، کارفرما می تواند به صورت یک طرفه قرارداد کار را فسخ و او را اخراج نماید.
در زمان اخراج کارگر، کارفرما وظیفه دارد که اعلام اخراج را با تنظیم یک نامه رسمی به وی اعلام نماید. درون این نامه کلیه دلایل اخراج شرح داده شده و باید به گونه ای نوشته شود که کوچک ترین بی احترامی به کارگر نشده باشد. در زیر یک نمونه نامه اخراج را به عنوان مثال آورده ایم.
اگر کارگر بعد از دریافت تذکرات شفاهی و کتبی همچنان موضع خود را تغییر نداد و به نقض قوانین و کوتاهی در انجام وظایف پرداخت، آنگاه برای اخراج او باید مراحل زیر طی شود:
در مرحله اول، کارفرما باید نظر مثبت شورا اسلامی کار را برای اخراج کارمند (کارگر) دریافت کند. در صورتی که شورا با اخراج مخالف بود، رای نهایی باید توسط دادگاه صادر شود.
زمانی که اخراج قطعی شد، کارفرما وظیفه دارد که کلیه حقوق کارگر و مزایایی که تا روز فسخ قرارداد شامل حال او می شود را پرداخت نماید. این مورد شامل بخش های مختلفی مانند:
در نهایت و بعد از رضایت کامل کارگر از دریافت همه حق و حقوقش، می توان اخراج وی را در آن سازمان رسمی دانست.
اگر کارگر هیچ کدام از دلایل کافی برای اخراج را نداشت، یعنی به وظایف خود به خوبی عمل کرد و قوانین کار را نیز اجرا نمود، می توان گفت که کارفرما حق اخراج او را ندارد. قانون کار به هیچ عنوان حق اخراج بی دلیل را به کارفرمایان نمی دهد.
برخی از شرایط وجود دارند که در صورت بروز، کارگر را به حالت تعلیق در می آورند و نه اخراج! این شرایط را می توان در 4 دسته تقسیم بندی کرد:
اگر کارگر در هر یک از این شرایط قرار گرفت و کارفرما او را اخراج کرد، کارگر می تواند تا 30 روز پس از اعلام حکم اخراج، این موضوع را به هیئت تشخیص ارجاع دهد.
هیئت تشخیص پس از فراخواندن کارفرما، به او اعلام می کند که کارگر را به کار خود برگرداند. در صورت بازگشت به کار، کارفرما باید حقوق را از زمان مراجعه محاسبه و پرداخت نماید. همچنین اگر کارفرما نتواند دلایل کافی و قانع کننده ای برای اخراج بیاورد، جریمه شده و باید به ازای هر سال سابقه کار کارگر، به اندازه 45 روز حقوق به نرخ روز را به وی پرداخت نماید.
بعد از اخراج، تا نهایتا 1 ماه فرصت دارید، تا به صورت حضوری به شعب بیمه تامین اجتماعی مراجعه کرده و مدارک خود را ارائه دهید. همچنین برای آسان تر شدن روند شکایت، اداره کار سامانه جامع روابط کار را راه اندازی کرده است که از طریق آن و به صورت اینترنتی هم می توانید شکایت خود را ثبت نمایید.
استخدام کلیه کارمندان دولت طی یک قرارداد رسمی شکل می گیرد. بنابراین قانون اخراج کارمند رسمی دولت ممکن است شرایط ویژه تری را در بر بگیرد. این شرایط شامل دو مورد زیر است:
قرارداد پیمانی به معنای دائمی نبودن قرارداد کار و استخدام است. پس چون شرایط یکسانی ندارند، قوانین یکسانی را هم در بر نمی گیرند. آیین نامه استخدام پیمانی در پیوست 2 خود آوردهاست که قرارداد پیمانی هر 1 یا 2 یا 3 سال باید تمدید شود.
در صورتی که کارفرما تصمیم به اخراج کارمند پیمانی خود بگیرد، می تواند در پایان دوره قرارداد آن را تمدید نکند و یا در میانه دوره با دلایل موجه، قرارداد را لغو یا فسخ نماید. کارمندان پیمانی اگر هر یک از امور زیر را مرتکب شوند این را به کارفرما می دهند که قراردادشان را فسخ کند.
قرارداد غیردائمی یک قرارداد موقت است که برای کارمندان قراردادی تنظیم می شود. امضای این قرارداد به این معناست که کارگر در یک بازه زمانی محدود مثلا یک سال، در یک محیط کار مشغول می شود و اینکه تا زمان بازنشستگی در آن جا بماند به هیچ عنوان قطعی نیست.
همچنین شرایط اخراج نیز در قرارداد ذکر شده و اگر اخراج اتفاق بیفتد، پرداخت مطالبات قانونی کارگر بر عهده کارفرما است.
برخی از کارفرمایان تصور می کنند که اگر کارمند یا کارگر را بدون قرارداد استخدام کنند، به راحتی می توانند بدون علت اقدام به اخراج نمایند. اما این طرز فکر درستی نیست زیرا اداره کار حتی قرارداد شفاهی را هم قبول می کند.
کلیه مطالبات کارگر از طریق پرداخت های بانکی، فیش حقوقی و شواهد مبنی بر حضور وی در شرکت مانند دستگاه حضور و غیاب، نزد اداره کار قابل قبول است. قرارداد شفاهی به منزله قرارداد دائم شناختهشده و همه قوانین قرارداد دائم را نیز در بر می گیرد.
در بسیاری از مواردی که کارفرما تصمیم به اخراج کارگر می گیرد، مئله به صورت دوستانه و با توافق حل نمی شود و در نهایت میان کارفرما و کارگر اختلاف به وجود می آید. اگر دو طرف نتوانند اختلافات خود را خودشان حل کنند باید به هیئت حل اختلاف مراجعه کرده و درخواست رسیدگی بدهند. تا زمانی که هیئت تشخیص، رای نهایی را صادر می کند، قرارداد کار به هر صورتی که باشد به حالت تعلیق در می آید.
حال در برخی از مشاغل ممکن است شورای اسلامی کار و قوانین آن، انجمن صنفی و یا نمایندگان کارگر وجود نداشته باشد. در چنین شرایطی چه باید کرد؟ موضوع ماده ۱۵۸ قانون کار یعنی اعلام نظر مثبت هیئت تشخیص برای تایید اخراج و لغو قرارداد الزامی است. شورای عالی کار و وزیر کار نقش اصلی در تعیین مقررات و آیین نامه انضباطی کارگاه ها دارند. هیات حل اختلاف موظف است که ظرف مدت یک ماه، ختلاف میان کارگر و کارفرما را بررسی کرده و این موارد را خارج از نوبت در الویت خود قرار دهند.
تلاش ما در این مقاله در جهت بررسی قوانین اخراج کارگر توسط کارفرما به زبانی ساده و با جزئیات و شرایط مختلف بود. اخراج از محل کار قوانین خاصی دارد که به خصوص کارفرمایان باید درباره آن ها اطلاعات خوبی داشته باشند. همان طور که کارفرما حق شکایت و اخراج کارگر را دارد، کارگر هم می تواند به دلیل پایبند نبود کارفرما به تعهداتش نزد اداره کار شکایت کند.
اگر شما هم در این باره سوال و یا اطلاعات بیشتری داشتید می توانید در بخش نظرات در آخر همین نوشته با ما در میان بگذارید. از همراهی شما متشکریم.
برای آگاهی از اخبار روز حسابداری به ما بپیوندید
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
71 دیدگاهمن پارسال از شرکتی اخراج شدم، شکایت کردم، الان تو رسیدگی کارفرما نامه توبیخی من رو ارائه کرده مربوط به آذرماه پارسال، در صورتی که اصلا چنین نامه ای به من ابلاغ نکردن، و طبیعتا امضا یا اثر انگشت من هم روی نامه توبیخ نیست
آیا این توبیخ اعتبار داره؟ یا بدون امضای من بی اعتباره؟
اگر نامه توبیخ به شما ابلاغ نشده باشه و امضا یا اثر انگشت شما روی اون نباشه، از نظر قانونی اعتبار کامل نداره و نمیتونه بهتنهایی دلیل موجهی برای اخراج باشه.
در مراجع حل اختلاف اداره کار، بار اثبات ابلاغ بر عهده کارفرماست. اگر نتونه ثابت کنه که شما نامه رو دریافت کردید. اون توبیخ بهعنوان مدرک معتبر پذیرفته نمیشه. در جلسه رسیدگی این موضوع رو مطرح کنید و تاکید کنید که هیچ ابلاغی نداشتید.
اخراجم غیرموجه و بدون دلیل موجه بود.
نظرتون چیه؟
من ۴۸۸ روز برای یک پیمانکار کار کردم وهیچ گونه قراردادی با پیمانکار ندارم، حقوق و مزایای را دریافت کرده ام و بامن تماس گرفته که دیگه به شما نیاز ندارم . برای بازگشت به کار چکار کنم
اگر قراردادی با پیمانکار ندارید:
از نظر قانونی قرارداد شفاهی هم مشمول قانون کار است و میتوانید حق و حقوق قانونی مثل دستمزد، سنوات و مزایا را درخواست کنید.
برای بازگشت به کار، باید با پیمانکار مذاکره کنید یا شکایت خود را به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل کارتان ارائه دهید تا وضعیت استخدام و پرداخت مزایا بررسی شود.
حتی اگر قرارداد مکتوب نداشته باشید، قرارداد شفاهی هم مشمول قانون کار است و شما حقوق قانونی دارید.
میتوانید به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل کارتان شکایت کنید تا وضعیت استخدام، پرداخت حقوق، مرخصی و سنوات بررسی شود.
تعطیلات عید و مرخصی و سنواتی که طلب دارید جزو حقوق قانونی شماست و باید پرداخت شود. برای برگشت به کار، کارفرما موظف است طبق قانون عمل کند؛ در غیر این صورت میتوانید خسارت قانونی را درخواست کنید.
شما حق دارید حقوق کامل و بیمه دریافت کنید. کارفرما نمیتواند به دلیل عدم قرارداد یا شیوه پرداخت، حق شما را نادیده بگیرد.
مدارک جمع کنید: فیشها، پیامها، شهادت همکاران.
به اداره کار شکایت کنید برای دریافت حقوق معوق و بیمه.
قرارداد جدید یا کاهش حقوق را بدون توافق نپذیرید.
در شرکتی به مدت ۱۰ سال کار کرده ام
و قرار دادمان ۲ماهه بوده که هی تمدید میشه
الان بعد اتمام قرار داد دوماهه
و یک هفته مانده به عید
یک روزه اعلام شد که امروز روز اخر فعالیتم هست
سوالی که دارم آیا باید از قبل اطلاع میدادند یا میتوانستند یکباره اعلام کنند که از فردا نیا؟؟؟
طبق قانون کار، کارفرما موظف است قبل از پایان قرارداد موقت، به شما اطلاع دهد، مخصوصاً اگر قرارداد تمدید شده باشد و شما سابقه طولانی در شرکت دارید.
اعلام یکباره و بدون اطلاع قبلی غیرقانونی است و میتوانید در اداره کار شکایت برای اخراج غیرموجه و دریافت خسارت کنید.